Spadek po bliskim: przyjąć czy odrzucić? Masz sześć miesięcy

Meta title: Odrzucenie spadku: termin, skutki i sposób złożenia

Meta description: Sześć miesięcy na decyzję o spadku. Sprawdź, czym różni się przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza od odrzucenia i jak złożyć oświadczenie.

Po śmierci kogoś bliskiego na emocje nakłada się biurokracja. Jedna z decyzji ma termin i trudno ją cofnąć: co zrobić ze spadkiem. Poniżej wyjaśniamy, jakie masz opcje, kiedy biegnie czas i jak złożyć oświadczenie.

Co się stanie, jeśli nie zrobisz nic

Wiele osób myśli, że brak reakcji oznacza brak spadku. Prawo działa odwrotnie. Jeśli w ciągu sześciu miesięcy nie złożysz żadnego oświadczenia, przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

To rozwiązanie jest dla spadkobiercy dość bezpieczne. Za długi odpowiadasz tylko do wartości tego, co odziedziczyłeś. Mimo to część spraw wymaga wcześniejszej decyzji, na przykład gdy wiesz, że długi przewyższają majątek.

Trzy możliwe decyzje i ich skutki

Spadkobierca ma do wyboru trzy ścieżki. Różnią się one odpowiedzialnością za długi zmarłego.

Przyjęcie wprost bywa kosztowne. Jeśli po czasie wyjdą na jaw nieznane zobowiązania, spłacisz je także z własnych oszczędności.

Jak liczyć sześć miesięcy

Termin biegnie od dnia, w którym dowiedziałeś się o tytule swojego powołania do spadku. Przy dziedziczeniu ustawowym to zwykle dzień, w którym dowiedziałeś się o śmierci spadkodawcy. Przy testamencie liczy się moment, gdy dowiedziałeś się, że zostałeś w nim wskazany.

Bywa też inaczej. Jeśli wcześniejszy spadkobierca odrzucił spadek, a Ty dziedziczysz dopiero w jego miejsce, termin liczysz od chwili, gdy dowiedziałeś się o tym odrzuceniu. Daty warto zapisać i zachować dokumenty, które je potwierdzają.

Kto dziedziczy dalej, gdy odrzucisz spadek

Odrzucenie nie kończy sprawy dla całej rodziny. Jeśli odrzucisz spadek, dziedziczą Twoje dzieci, o ile same nie odrzucą. Jeśli i one go odrzucą, kolej przechodzi na kolejne osoby z kręgu spadkobierców.

Przy małoletnich dzieciach rodzic składa oświadczenie w ich imieniu. Do odrzucenia spadku potrzebna jest wtedy zgoda sądu opiekuńczego. Zwykle składa się o nią wniosek równolegle z własnym oświadczeniem. Cała rodzina powinna więc ustalić działania w tym samym czasie.

Jak złożyć oświadczenie o spadku

Oświadczenie składasz osobiście przed sądem albo przed notariuszem. Możesz też przesłać je na piśmie, ale podpis musi być wtedy poświadczony urzędowo.

Przygotuj się według takiej kolejności:

1. Zbierz akt zgonu i dokumenty potwierdzające pokrewieństwo.
2. Ustal, ile czasu zostało do końca sześciu miesięcy.
3. Sprawdź, co wiesz o majątku i długach zmarłego.
4. Zdecyduj, czy przyjmujesz spadek, czy go odrzucasz.
5. Złóż oświadczenie w sądzie albo u notariusza.

Przy sprawach z długami, nieruchomościami lub kilkoma spadkobiercami wsparcie prawnika oszczędza nerwów. W Szczecinie pomoc w sprawach spadkowych oferują adwokaci, a wśród obszarów swojej działalności prawo spadkowe wymienia między innymi Kancelaria Adwokacka Woronowicz Szczecin. Zakres pomocy najlepiej uzgodnić bezpośrednio z wybraną kancelarią.

Najczęstsze błędy spadkobierców

Najwięcej problemów powstaje z zaniechania, a nie ze złej decyzji. Spadkobiercy odkładają sprawę, bo kojarzy się z żałobą. Potem okazuje się, że termin minął.

Zdarzają się też takie pomyłki:

• założenie, że wystarczy powiedzieć rodzinie, że się spadku nie chce,
• odrzucenie spadku bez sprawdzenia, czy w jego skład nie wchodzi coś cennego,
• przyjęcie wprost „z rozpędu”, bez wiedzy o długach,
• pomijanie dzieci, które po odrzuceniu przez rodzica same stają się spadkobiercami.

Wyobraź sobie rodzinę, w której zmarły zostawił mieszkanie i niespłaconą pożyczkę. Gdy spadkobierca nie sprawdzi wartości obu pozycji, może podjąć decyzję w ciemno. Dlatego przed oświadczeniem warto poprosić bank o informację i sprawdzić dokumenty zmarłego.

Najczęstsze pytania o przyjęcie i odrzucenie spadku

Czy mogę zmienić zdanie po złożeniu oświadczenia?

Co do zasady nie. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest wiążące. Wyjątki dotyczą sytuacji takich jak błąd lub groźba, a ocenia je sąd.

Czy sama zgoda na stwierdzenie nabycia spadku oznacza przyjęcie?

Nie traktuj tego jako decyzji. Stwierdzenie nabycia spadku potwierdza, kto dziedziczy. Oświadczenie o jego przyjęciu lub odrzuceniu to osobna czynność.

Czy mogę odrzucić tylko część spadku?

Nie. Spadek przyjmujesz albo odrzucasz w całości. Nie da się zatrzymać mieszkania i zostawić długu.

Czy sprawa wymaga adwokata?

Nie ma takiego obowiązku. Pomoc prawnika ma jednak sens, gdy skład majątku jest niejasny, spadkobierców jest wielu albo w grę wchodzą małoletni. Szczegółowe zalecenia zawsze zależą od konkretnej sytuacji.

Artykuł sponsorowany