Utrata pracy to jeden z najtrudniejszych momentów w życiu zawodowym, który może wpływać nie tylko na kondycję finansową, ale także emocjonalną całej rodziny. W takich sytuacjach zasiłek dla bezrobotnych stanowi wsparcie, które pomaga przetrwać okres poszukiwania nowego zatrudnienia. W niniejszym artykule omówimy, komu przysługuje to świadczenie, jakie są jego warunki, wysokość oraz obowiązki związane z jego otrzymywaniem.
Kiedy przysługuje zasiłek dla bezrobotnych?
Zasiłek dla bezrobotnych przysługuje osobom, które utraciły pracę nie z własnej winy i zarejestrowały się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotne. Warunkiem uzyskania tego świadczenia jest spełnienie kilku podstawowych kryteriów. Przede wszystkim, w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, osoba musi być zatrudniona przez co najmniej 365 dni, osiągając wynagrodzenie nie niższe niż minimalne i odprowadzając składki na Fundusz Pracy.
Również działalność gospodarcza, umowy zlecenie czy agencyjne mogą być brane pod uwagę, jeśli podstawa wymiaru składek wynosiła co najmniej minimalne wynagrodzenie. Do okresu uprawniającego do zasiłku wliczają się także inne okresy, takie jak służba wojskowa czy urlop wychowawczy. Istnieją jednak sytuacje, w których zasiłek nie będzie przysługiwał, na przykład w przypadku zwolnienia dyscyplinarnego lub wypowiedzenia umowy bez uzasadnienia.
Jakie dokumenty są potrzebne do rejestracji?
Aby rozpocząć proces ubiegania się o zasiłek, konieczne jest zarejestrowanie się w urzędzie pracy. Wymagane dokumenty to przede wszystkim dowód osobisty oraz świadectwa pracy z ostatnich miejsc zatrudnienia. Dodatkowo, w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, należy przedstawić zaświadczenie o jej wyrejestrowaniu.
W niektórych przypadkach mogą być również wymagane dodatkowe dokumenty, takie jak zaświadczenia z ZUS o opłacaniu składek czy dokumenty potwierdzające osiągnięcie minimalnego wynagrodzenia na umowach cywilnoprawnych. Proces rejestracji można przeprowadzić osobiście w urzędzie lub online za pośrednictwem platformy praca.gov.pl.
Rejestracja online
Rejestracja online staje się coraz bardziej popularna, zwłaszcza w dobie cyfryzacji. Wymaga ona posiadania profilu zaufanego lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Wszystkie wymagane dokumenty muszą być zeskanowane i załączone do formularza rejestracyjnego. Po dokonaniu prerejestracji urzędnik skontaktuje się z osobą zainteresowaną w celu potwierdzenia danych i omówienia dalszych kroków.
Dokumenty do zasiłku
Podstawowe dokumenty niezbędne do uzyskania zasiłku to:
- świadectwa pracy,
- zaświadczenia z ZUS,
- dowód tożsamości,
- zaświadczenie o wyrejestrowaniu działalności gospodarczej, jeśli dotyczy.
Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych?
Wysokość zasiłku dla bezrobotnych w 2025 roku jest uzależniona od stażu pracy osoby uprawnionej. W przypadku osób, które przepracowały od 5 do 20 lat, zasiłek wynosi 100% podstawy. Osoby ze stażem powyżej 20 lat otrzymują 120% podstawy, natomiast ci, którzy przepracowali mniej niż 5 lat, otrzymują 80% podstawy.
Zasiłek wypłacany jest w dwóch etapach. Przez pierwsze 90 dni wysokość świadczenia wynosi 1 721,90 zł brutto (1 566,92 zł netto), a następnie zmniejsza się do 1 352,20 zł brutto (1 230,50 zł netto). Osoby z ponad 20-letnim stażem pracy mogą liczyć na wyższe kwoty: 2 066,28 zł brutto przez pierwsze 90 dni i 1 622,64 zł brutto w kolejnych miesiącach.
Waloryzacja zasiłku
Warto pamiętać, że wysokość zasiłku dla bezrobotnych podlega corocznej waloryzacji, która odbywa się 1 czerwca każdego roku. Nowe stawki dostosowywane są do wskaźnika inflacji i obowiązują przez kolejnych 12 miesięcy.
Jak długo można pobierać świadczenie?
Standardowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi 180 dni. Istnieją jednak sytuacje, które pozwalają na wydłużenie tego okresu do 365 dni. Dotyczy to m.in. osób powyżej 50. roku życia z co najmniej 20-letnim stażem pracy, członków rodzin wielodzietnych czy osób samotnie wychowujących dzieci do 18. roku życia.
Okres pobierania zasiłku może być również wydłużony w przypadku urodzenia dziecka w trakcie pobierania świadczenia. Zasiłek w takich sytuacjach jest przedłużany o czas, przez który przysługiwałby zasiłek macierzyński.
Utrata prawa do zasiłku
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych można stracić w przypadku nieprzestrzegania zasad współpracy z urzędem pracy. Odmowa przyjęcia propozycji zatrudnienia lub uczestnictwa w szkoleniach, a także zatajenie dochodu, mogą prowadzić do utraty świadczenia. W takich sytuacjach możliwe jest również żądanie zwrotu niesłusznie pobranych środków.
Obowiązki osoby bezrobotnej na zasiłku
Osoba pobierająca zasiłek dla bezrobotnych zobowiązana jest do aktywnej współpracy z urzędem pracy. Obejmuje to przede wszystkim regularne stawianie się na wyznaczone spotkania oraz odbieranie korespondencji. Udział w szkoleniach, kursach i innych formach aktywizacji zawodowej jest również wymagany.
Brak współpracy z urzędem pracy, nieuzasadniona nieobecność na spotkaniach czy odmowa uczestnictwa w proponowanych formach wsparcia mogą skutkować utratą prawa do zasiłku. Ważne jest także, by nie podejmować zatrudnienia bez poinformowania o tym fakcie urzędu pracy.
Możliwość osiągania dochodu
Podczas pobierania zasiłku dla bezrobotnych dopuszczalne jest osiąganie pewnych dochodów, o ile ich wysokość nie przekracza połowy minimalnego wynagrodzenia. Możliwe są umowy cywilnoprawne lub dochody z najmu prywatnego, jednak każda forma aktywności musi być zgłoszona do urzędu pracy.
Co warto zapamietać?:
- Zasiłek dla bezrobotnych przysługuje osobom, które utraciły pracę nie z własnej winy, zarejestrowanym w urzędzie pracy oraz spełniającym kryteria zatrudnienia przez co najmniej 365 dni w ciągu ostatnich 18 miesięcy.
- Wysokość zasiłku w 2025 roku wynosi: 1 721,90 zł brutto (1 566,92 zł netto) przez pierwsze 90 dni oraz 1 352,20 zł brutto (1 230,50 zł netto) w kolejnych miesiącach dla osób z krótszym stażem; osoby z ponad 20-letnim stażem otrzymują odpowiednio 2 066,28 zł i 1 622,64 zł brutto.
- Standardowy okres pobierania zasiłku wynosi 180 dni, z możliwością wydłużenia do 365 dni w przypadku osób powyżej 50. roku życia, członków rodzin wielodzietnych oraz samotnych rodziców.
- Osoby pobierające zasiłek muszą aktywnie współpracować z urzędem pracy, uczestniczyć w spotkaniach i szkoleniach, a brak współpracy może skutkować utratą prawa do zasiłku.
- Podczas pobierania zasiłku dozwolone jest osiąganie dochodów, o ile nie przekraczają one połowy minimalnego wynagrodzenia, jednak każda forma aktywności musi być zgłoszona do urzędu pracy.
