Jednoosobową działalność gospodarczą założysz bezpłatnie, najczęściej online przez biznes.gov.pl. Wystarczy przygotować dane firmy, wybrać kody PKD i formę opodatkowania, a następnie wysłać elektroniczny wniosek CEIDG-1 podpisany Profilem Zaufanym albo podpisem kwalifikowanym.
Czy musisz zakładać firmę?
Jeżeli działalność ma charakter zorganizowany, zarobkowy i ciągły, co do zasady trzeba zarejestrować ją w CEIDG. Przy niewielkiej skali możesz jednak skorzystać z działalności nierejestrowej. To forma dla osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności w ramach spółki cywilnej, nie wykonuje działalności regulowanej i nie prowadziła firmy w ciągu ostatnich 60 miesięcy.
W 2026 roku przychody z działalności nierejestrowej nie mogą przekroczyć w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Limit dotyczy przychodu, a nie dochodu, czyli kwot należnych od klientów przed odjęciem kosztów. Po przekroczeniu limitu masz 7 dni na złożenie wniosku o wpis do CEIDG.
Ta forma nie obejmuje między innymi działalności regulowanej, wymagającej koncesji, zezwolenia lub wpisu do właściwego rejestru. Osobne wyjątki dotyczą między innymi agroturystyki rolników, produkcji wina przez rolników i rolniczego handlu detalicznego.
Przed rozpoczęciem wniosku przygotuj następujące dane:
- Imię, nazwisko, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia oraz numer PESEL albo identyfikator europejski.
- Informacje o obywatelstwie, dokumencie tożsamości, numerze NIP i numerze REGON, jeśli zostały już nadane.
- Nazwę firmy, nazwę skróconą, kody PKD i planowaną datę rozpoczęcia działalności.
- Adres zamieszkania, adres do doręczeń oraz adres stałego miejsca wykonywania działalności, jeśli taki posiadasz.
- Dane dotyczące ubezpieczenia, urzędu skarbowego, planowanego zatrudnienia i skrzynki e-Doręczeń.
Jak założyć firmę jednoosobową krok po kroku?
- Wybierz kody PKD – wskaż jeden kod główny, który najlepiej opisuje podstawową działalność, oraz kody dodatkowe dla pozostałych usług lub produktów. Użyj aktualnej klasyfikacji PKD dostępnej na biznes.gov.pl. Kody możesz później zmieniać.
- Ustal nazwę firmy – nazwa jednoosobowej działalności musi zawierać twoje imię i nazwisko w mianowniku. Możesz dodać określenie branży, lokalizacji, pseudonim albo nazwę marketingową. Jedna osoba może mieć jeden wpis w CEIDG, ale w jego ramach może prowadzić różne rodzaje działalności.
- Przygotuj adresy – podaj adres do doręczeń oraz adres stałego miejsca wykonywania działalności, jeżeli działasz w konkretnym lokalu, biurze, sklepie lub warsztacie. Jeśli pracujesz mobilnie i nie masz stałego miejsca, możesz zaznaczyć tę opcję. Do każdego zgłaszanego adresu musisz mieć tytuł prawny, na przykład własność, najem, dzierżawę albo użyczenie.
- Załóż adres e-Doręczeń – nowy przedsiębiorca rejestrujący działalność w CEIDG musi posiadać adres do elektronicznej korespondencji urzędowej. Skrzynka e-Doręczeń działa podobnie do listu poleconego z potwierdzeniem odbioru. Podczas rejestracji wskaż adres e-mail do informacji o utworzeniu skrzynki i jej aktywacji.
- Wybierz formę opodatkowania – możesz wybrać skalę podatkową, podatek liniowy albo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Decyzję oprzyj na przewidywanych przychodach, kosztach, ulgach i planowanym poziomie dochodu.
- Ustal datę rozpoczęcia działalności – nie musi być taka sama jak dzień wysłania wniosku. Od wskazanej daty powstają obowiązki podatkowe i ubezpieczeniowe, dlatego wybierz ją dopiero po sprawdzeniu, kiedy faktycznie rozpoczniesz sprzedaż lub świadczenie usług.
- Wypełnij i podpisz CEIDG-1 – zaloguj się na biznes.gov.pl, skorzystaj z kreatora i uzupełnij formularz. Wniosek możesz podpisać Profilem Zaufanym, e-dowodem albo podpisem kwalifikowanym. Rejestracja jest bezpłatna.
Wniosek CEIDG-1 przekazuje dane między innymi do urzędu skarbowego, GUS i ZUS. Jeśli nie masz jeszcze NIP-u lub REGON-u, wniosek obejmuje także ich nadanie. Nie składaj osobnych wniosków o te numery, chyba że urząd poprosi o uzupełnienie danych.
JDG nie oddziela majątku firmy od majątku właściciela. Za zobowiązania wynikające z działalności odpowiadasz co do zasady całym swoim majątkiem prywatnym, dlatego przed podpisaniem umów lub zaciągnięciem finansowania oceń ryzyko i zakres odpowiedzialności.
Podatki i składki ZUS
Forma opodatkowania wpływa na sposób rozliczania podatku dochodowego i księgowości. Przy skali podatkowej oraz podatku liniowym opodatkowaniu podlega dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty. Przy ryczałcie podatek oblicza się od przychodu, a koszty nie pomniejszają podstawy.
| Forma | Podstawa | Dla kogo |
|---|---|---|
| Skala podatkowa | Dochód, według stawek 12% i 32% | Dla osób, które ponoszą koszty, chcą korzystać z kwoty wolnej lub ulg i nie wybierają innej formy |
| Podatek liniowy | Dochód, według stawki 19% | Dla przedsiębiorców z wyższym dochodem, gdy ograniczona dostępność ulg i wspólnego rozliczenia nie jest decydująca |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Przychód, według stawki zależnej od rodzaju działalności | Dla firm o niskich kosztach i działalnościach objętych korzystną stawką ryczałtu |
Karta podatkowa nie jest dostępna dla nowych przedsiębiorców. Mogą z niej korzystać tylko podatnicy kontynuujący opodatkowanie w tej formie na zasadach określonych w przepisach.
Ulga na start i pozostałe składki
Jeżeli zakładasz firmę po raz pierwszy albo po co najmniej 60 miesiącach od zakończenia poprzedniej działalności i nie świadczysz tych samych usług byłemu pracodawcy, możesz skorzystać z Ulgi na start. Przez maksymalnie sześć miesięcy nie opłacasz składek na ubezpieczenia społeczne, ale nadal płacisz składkę zdrowotną.
Po tym okresie możesz mieć prawo do preferencyjnych składek społecznych przez kolejne 24 miesiące. Mały ZUS Plus zależy natomiast od spełnienia warunków dotyczących przychodu z poprzedniego roku i nie jest automatycznym etapem dla każdej nowej firmy. Wysokość składki zdrowotnej zależy od wybranej formy opodatkowania, dlatego jej dokładne wyliczenie wymaga uwzględnienia aktualnych zasad i danych przedsiębiorcy.
Co zrobić po wysłaniu CEIDG-1?
Po rejestracji sprawdź, czy wszystkie zgłoszenia i dane są prawidłowe. Przedsiębiorca ma obowiązki, które nie zawsze kończą się na jednym formularzu:
- ZUS ZUA – gdy zgłaszasz się do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego.
- ZUS ZZA – gdy podlegasz wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu, na przykład w okresie Ulgi na start.
- VAT-R – gdy chcesz zostać czynnym podatnikiem VAT albo wymagają tego przepisy dotyczące twojej sprzedaży.
- Rachunek bankowy – przydatny do rozliczeń, a wymagany przy określonych transakcjach między przedsiębiorcami, między innymi gdy jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 000 zł.
Osobne konto firmowe nie jest bezwzględnie wymagane dla każdej JDG. Jest jednak potrzebne między innymi przy transakcjach objętych obowiązkiem rozliczenia przez rachunek płatniczy, stosowaniu mechanizmu podzielonej płatności oraz w praktyce przy korzystaniu z białej listy podatników VAT.
Przed rozpoczęciem działalności sprawdź też, czy twoja branża wymaga koncesji, licencji, zezwolenia albo wpisu do rejestru działalności regulowanej. Dotyczy to między innymi niektórych usług medycznych, detektywistycznych, transportowych, związanych z alkoholem, odpadami lub ochroną osób i mienia.
Następny krok to przygotowanie danych, zalogowanie się na biznes.gov.pl i przejście przez kreator CEIDG-1. Jeżeli wybór podatku, składek lub zezwoleń zależy od złożonej sytuacji, skonsultuj go z księgowym albo doradcą podatkowym przed wysłaniem wniosku.
Artykuł nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani finansowej. Przepisy, limity i wysokość składek mogą się zmieniać, dlatego przed rejestracją sprawdź aktualne informacje na biznes.gov.pl, stronach ZUS i urzędu skarbowego.
